Ευρωπαϊκή Επιτροπή Γεωργίας: Νέα μέτρα για τη βιωσιμότητα του κρασιού
Η Επιτροπή Γεωργίας του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου ενέκρινε με μεγάλη πλειοψηφία τη νέα δέσμη νομοθετικών προτάσεων που αφορούν τον ευρωπαϊκό αμπελοοινικό τομέα. Η απόφαση, που πέρασε με 43 ψήφους υπέρ, καμία κατά και δύο αποχές, θεωρείται σημαντικό βήμα για τη στήριξη των οινοπαραγωγών και την ενίσχυση της ανταγωνιστικότητας του ευρωπαϊκού κρασιού.
Στόχος η αναβάθμιση του πλαισίου για τον αμπελοοινικό τομέα
Η λεγόμενη «δέσμη μέτρων για τον αμπελοοινικό τομέα» φέρνει σημαντικές αλλαγές στη νομοθεσία της ΕΕ. Σκοπός της είναι να δώσει λύσεις στις σύγχρονες προκλήσεις που αντιμετωπίζει ο κλάδος, από τη μείωση της ζήτησης έως την κλιματική αβεβαιότητα και τις μεταβολές στις αγορές.
Μεταξύ των βασικών σημείων, περιλαμβάνονται ρυθμίσεις για τη σήμανση των προϊόντων, τη διαχείριση κρίσεων, τη μεταφορά κονδυλίων, αλλά και τη στήριξη των οινοπαραγωγών σε περιπτώσεις φυσικών ή οικονομικών δυσκολιών.
Νέοι κανόνες για τη σήμανση του κρασιού
Η Επιτροπή εισηγείται πιο σαφή και ευέλικτα πρότυπα σήμανσης. Πλέον, ο χαρακτηρισμός «χωρίς οινόπνευμα» θα μπορεί να χρησιμοποιείται μόνο για προϊόντα με περιεκτικότητα έως 0,05% αλκοόλ, συνοδευόμενος από την ένδειξη «0,0%».
Αντίστοιχα, κρασιά με τουλάχιστον 30% χαμηλότερο αλκοολικό βαθμό από την κατηγορία τους και περιεκτικότητα άνω του 0,5% θα χαρακτηρίζονται ως «κρασιά με μειωμένη αλκοόλη». Η αλλαγή αυτή αποσκοπεί στη διαφάνεια και στην καλύτερη ενημέρωση των καταναλωτών.
Περισσότερη ευελιξία στις πληρωμές και στις φυτεύσεις
Οι ευρωβουλευτές υποστηρίζουν την παροχή πρόσθετης ευελιξίας στους αμπελουργούς. Σε περιπτώσεις ανωτέρας βίας, όπως φυσικές καταστροφές ή ασθένειες φυτών, οι παραγωγοί θα μπορούν να επαναφυτεύουν ή να αντικαθιστούν αμπέλια για έναν επιπλέον χρόνο πέρα από την αρχική άδεια.
Παράλληλα, θεσπίζονται μέτρα διαχείρισης κρίσεων που θα επιτρέπουν την απορρόφηση πλεονάζοντος κρασιού από την αγορά — με μεθόδους όπως εκρίζωση, απόσταξη κρίσης και πρώιμος τρύγος.
Το ανώτατο όριο εθνικών πληρωμών για τέτοιες παρεμβάσεις αυξάνεται στο 30% των συνολικών κονδυλίων ανά κράτος μέλος, έναντι του 20% που είχε προτείνει η Ευρωπαϊκή Επιτροπή.
Μεταφορά κονδυλίων και στήριξη του τομέα
Η έκθεση εισάγει τη δυνατότητα μεταφοράς αδιάθετων κονδυλίων από το ένα οικονομικό έτος στο επόμενο, δίνοντας στα κράτη μέλη περισσότερη ελευθερία στη διαχείριση των προγραμμάτων.
Αυτή η αλλαγή θεωρείται ιδιαίτερα χρήσιμη για την ενίσχυση της ανθεκτικότητας του τομέα, καθώς επιτρέπει πιο αποτελεσματική αξιοποίηση των πόρων σε περιόδους κρίσης ή μειωμένης ζήτησης.
Ενδυνάμωση της Επιτροπής για άμεση δράση στην αγορά
Σε περίπτωση διαταραχών της αγοράς, όπως απότομες αυξομειώσεις στις τιμές του κρασιού, η Ευρωπαϊκή Επιτροπή θα έχει πλέον τη δυνατότητα να προχωρά σε άμεσα μέτρα. Αυτά περιλαμβάνουν την προσαρμογή ή αναστολή εισαγωγών, καθώς και την εφαρμογή προσωρινών προγραμμάτων μείωσης παραγωγής.
Στόχος είναι να διατηρείται η ισορροπία στην αγορά και να αποφεύγονται φαινόμενα υπερπαραγωγής ή αδικαιολόγητης πτώσης τιμών.
Ενισχυμένη προστασία για κρασιά ΠΟΠ και ΠΓΕ
Ιδιαίτερη βαρύτητα δίνεται στην προστασία των κρασιών με Προστατευόμενη Ονομασία Προέλευσης (ΠΟΠ) και Προστατευόμενη Γεωγραφική Ένδειξη (ΠΓΕ). Τα κράτη μέλη θα μπορούν να απαγορεύουν τη φύτευση νέων αμπελώνων για την παραγωγή οίνων χωρίς αυτές τις ενδείξεις, με στόχο τη διατήρηση της ποιότητας και της ταυτότητας των παραδοσιακών οίνων.
Ωστόσο, οι περιοχές με ιδιαίτερες γεωργικές δυσκολίες θα εξαιρούνται, ώστε να μην περιοριστεί η ανάπτυξη τοπικών αμπελώνων.
Δηλώσεις και επόμενα βήματα
Η εισηγήτρια του Ευρωπαϊκού Λαϊκού Κόμματος, Esther Herranz García, δήλωσε πως η απόφαση αποτελεί ένα «σημαντικό βήμα προόδου» για έναν τομέα που δοκιμάζεται από τις οικονομικές πιέσεις. Τόνισε ότι η νέα πρόταση παρέχει «περισσότερη ευελιξία και πρακτικά εργαλεία» στους παραγωγούς, ενώ επιδιώκεται η ολοκλήρωση των διαπραγματεύσεων μέχρι το τέλος του 2025.
Η Επιτροπή Γεωργίας αποφάσισε επίσης να ξεκινήσει διαβουλεύσεις με τα κράτη μέλη για την τελική μορφή του νομοθετήματος. Αν η εντολή εγκριθεί στην Ολομέλεια του Ευρωκοινοβουλίου στις 12–13 Νοεμβρίου, οι τριμερείς διαπραγματεύσεις με το Συμβούλιο θα ξεκινήσουν στις 4 Δεκεμβρίου.
Η απόφαση της Επιτροπής Γεωργίας ανοίγει ένα νέο κεφάλαιο για τον ευρωπαϊκό αμπελοοινικό τομέα, προωθώντας πιο δίκαιους κανόνες, περισσότερη διαφάνεια και ενισχυμένα μέσα αντιμετώπισης κρίσεων.
Με την τελική έγκριση της νομοθεσίας, οι οινοπαραγωγοί της Ευρώπης αναμένεται να αποκτήσουν πιο σταθερό πλαίσιο λειτουργίας, ικανό να στηρίξει τόσο την παραγωγή όσο και την εξωστρέφεια του ευρωπαϊκού κρασιού.