Ειδοποιήσεις από ΕΛΓΑ προς αγρότες για επιστροφή αποζημιώσεων μετά τον «Daniel»
Σε κύμα έντονης ανησυχίας έχει εξελιχθεί η αποστολή γραπτών μηνυμάτων από τον ΕΛΓΑ προς αγρότες και κτηνοτρόφους στη Θεσσαλία, με τα οποία ζητεί την επιστροφή μέρος των αποζημιώσεων που είχαν χορηγηθεί μετά τις καταστροφές της κακοκαιρίας «Daniel». Η εξέλιξη αυτή προκαλεί σοβαρά ερωτήματα για το πώς έγινε η κατανομή των ενισχύσεων και τους ελέγχους που ακολούθησαν.
Διασταυρωτικοί έλεγχοι και έλεγχος στοιχείων: τι έφερε το «ξήλωμα»
Σύμφωνα με τις πληροφορίες, ο ΕΛΓΑ προχώρησε σε εκτεταμένους διασταυρωτικούς ελέγχους μεταξύ των δηλώσεων ζημιάς των παραγωγών και των στοιχείων του ΟΣΔΕ για τα έτη 2021 και 2022. Παράλληλα, εξετάστηκαν οι καταγεγραμμένες παραδόσεις αγροτικών προϊόντων μέσω του συστήματος myDATA της ΑΑΔΕ ώστε να διαπιστωθεί εάν οι δηλωμένες ποσότητες ανταποκρίνονται στην πραγματικότητα.
Ο ΕΛΓΑ δεν σταμάτησε εκεί: διενήργησε επίσης έλεγχο για το εάν οι παραγωγοί που έλαβαν τις αποζημιώσεις είναι συνεπείς με τις ασφαλιστικές τους υποχρεώσεις. Αποτέλεσμα όλων αυτών ήταν η διαπίστωση ότι αρκετές αποζημιώσεις χορηγήθηκαν σε ποσά που, βάσει των στοιχείων, δεν δικαιολογούνταν.
Πόσοι και ποιοι καλούνται να επιστρέψουν ποσά
Από τους περίπου 38.405 δικαιούχους της Θεσσαλίας, ο ΕΛΓΑ επέλεξε να αποστείλει σχετικές ειδοποιήσεις σε 2.645 παραγωγούς μέσω SMS. Τα μηνύματα ενημερώνουν για την «εμφανιζόμενη διαφορά» μεταξύ των προκαταβολών που δόθηκαν και της τελικής αξίας των πορισμάτων εκτίμησης. Σύμφωνα με αγροτικές πληροφορίες, η πλειονότητα των παραγωγών καλείται να επιστρέψει ποσά που κυμαίνονται από λίγα ευρώ μέχρι και δεκάδες χιλιάδες.
Τι απαντούν οι αρμόδιες αρχές και ο υπουργός
Ο υπουργός Αγροτικής Ανάπτυξης, Κώστας Τσιάρας, σχολιάζοντας τα SMS δήλωσε ότι ο ΕΛΓΑ προχώρησε σε έλεγχο των αρχικών δηλώσεων και διαπίστωσε ασυμφωνίες με την πραγματική παραγωγή. Για το λόγο αυτό, εξήγησε, τα ποσά που δεν δικαιολογούνται θα πρέπει να επιστραφούν έως το τέλος του 2026.
Ο ΕΛΓΑ, δια του γραπτού του δελτίου εκδόσεων, επικαλείται την υποχρέωση που απορρέει από την Κ.Υ.Α. 1494/341065 (ΦΕΚ Β’ 6367/06.11.2023) περί ελέγχου των ενισχύσεων στους πληγέντες παραγωγούς.
Αναφέρει επίσης ότι τα πορίσματα της εκτίμησης έχουν ήδη αναρτηθεί το 2024 στις τοπικές κοινότητες ώστε να έχουν πρόσβαση οι ενδιαφερόμενοι.
Το σημαντικότερο, ο ΕΛΓΑ δηλώνει ότι, εάν τα ποσά θεωρηθούν αχρεωστήτως καταβληθέντα και δεν επιστραφούν, θα βεβαιωθούν στην ΑΑΔΕ με καταλόγους το Σεπτέμβριο του 2027, οπότε και εκπνέει η χρονική διάρκεια του προγράμματος.
Αντίδραση αγροτών και οι δυνατότητες προσφυγής
Η απόφαση του ΕΛΓΑ έχει προκαλέσει έντονες αντιδράσεις εντός του αγροτικού κόσμου. Ορισμένοι καταγγέλλουν ότι οι έλεγχοι έγιναν με αόριστα κριτήρια και ότι αγνοήθηκαν ειδικές περιπτώσεις ή ιδιαιτερότητες. Σημαντικά, οι παραγωγοί που διαφωνούν με το περιεχόμενο των οριστικών πορισμάτων έχουν τη δυνατότητα να υποβάλουν Τεκμηριωμένες Αιτήσεις Θεραπείας (βάσει του ν. 2690/1999, άρθρο 24) και αντιρρήσεις εντός του μήνα Οκτωβρίου 2025 στα κατά τόπους υποκαταστήματα του ΕΛΓΑ.
Σε περίπτωση που δεν υπάρξει συμφωνία, είναι πιθανό το ζήτημα να καταλήξει στη δικαστική οδό.
Τι κινδύνους εμπεριέχει η μη επιστροφή των ποσών
Αν οι αγρότες που έλαβαν τα ειδοποιητήρια δεν ανταποκριθούν, τα ποσά θα βεβαιωθούν ως οφειλές στην ΑΑΔΕ, ενσωματώνοντας πιθανώς επιβαρύνσεις και τόκους. Η καθυστέρηση στην τακτοποίηση μπορεί να προκαλέσει προβλήματα ρευστότητας σε επιχειρήσεις μικρής ή μεσαίας κλίμακας, ιδιαίτερα σε παραγωγούς που ήδη αντιμετωπίζουν δυσκολίες λόγω των φυσικών καταστροφών.
Προς νέα σύγκρουση – τί μέλλει γενέσθαι
Το επόμενο διάστημα αναμένεται ότι η κυβέρνηση και ο ΕΛΓΑ θα κληθούν να δώσουν διευκρινίσεις και να διασφαλίσουν ότι οι έλεγχοι θα διεξαχθούν δίκαια και με διαφάνεια.
Ήδη προγραμματίζεται συνάντηση του υπουργού Τσιάρα με θεσσαλούς αγρότες, όπου το ζήτημα της επιστροφής χρημάτων θα βρεθεί στο επίκεντρο. Από την πλευρά τους, πολλές αγροτικές οργανώσεις ζητούν ειδικές ρυθμίσεις, ώστε να μην επιβαρυνθούν παραγωγοί που δέχθηκαν ήδη την κρίση από τον «Daniel» και την ευλογιά.
Η ελληνική αγροτική κοινότητα παρακολουθεί με αγωνία την εξέλιξη: αν η διαδικασία εξελιχθεί ομαλά, θα ισχυροποιηθεί η εμπιστοσύνη στους ελέγχους· αν όμως υπάρξουν αδικίες, το κόστος θα είναι βαρύ για πολλούς παραγωγούς.